X
تبلیغات
آســـــــــــــمان همــــــیشه آبــــــی
آســـــــــــــمان همــــــیشه آبــــــی
علمــــی فرهنـــــگی تربیتی ورزشـــــی (اسحق علی خطابی)

نظارت و راهنمایی آموزشی( خود ارزیابی معلم )

گفتم آخر آینه از بهر چیست؟             تا بداند هر کسی کو چیست؟کیست؟    (مولوی) 

پایان قرن بیستم تغییرات ناشی از انقلاب اطلاعات ،اقتصاد جهانی ،و موج جدیدی از حساب خواهی برنامه اموزشی در اموزش و پرورش را مطالبه می کند . در قرن بیست و یکم نقش ناظران در پشتیبانی برنامه اموزشی به دانش ،واژگان ،و مهارتهای نو نیاز دارد

پیشگفتار

می توان به جرات ادعا کرد که رابطه ناظران  و معلمان رابطه خوشایندی قلمداد نمی شود و معلمان اغلب سعی می کنند از دید ناظرانی که مچ گیرند و عیب آنها را نمایان می کنند دوری جویند ،گرچه  این تصور ناشایست است و همواره صدق نمی کند، اما در نظام آموزشی ما یک واقعیت است. متاسفانه انتخاب نادرست ناظران و یا قوانین زودگذر و لحظه ای و دستورالعمل های سلیقه ای منجر به ایجاد تصورات نادرست از نقش ناظران هم برای ناظر و هم برای معلمان شده است . اما این تصورات ذهنی را نمی توان به راحتی از ذهن زدود، و پاک کردن آلودگی ذهن های معلمان  از نقش به نظر نامطلوب ناظران و راهنمایان تعلیماتی کاری سخت وزمان بر و پرهزینه است و شاید هرگز امکان پذیر نباشد. اما میتوان اقدامات دیگری انجام داد.

به نظر میرسد راه حل های بهتری همیشه وجود دارند که بایستی رونمایی شوند ،تجربه و آزمایش شوند و مورد بررسی تحلیلی قرار گیرند و تکامل پیداکنند و جایگزین روشهای قبلی شوند. این باصرفه تر است از تغییر اذهان انسانها.

«...تحقیقات در باب تدریس و یادگیری بهترین پیوند حرفه ای بین معلم و ناظر را نشان میدهد .»(اچسون و گال 1380 )این فاکتور میتواند و قادر است تا آن ناظرانی که درباره تدریس و یادگیری نوین اگاهی دارند بتوانند ازاین دانش برای کمک به معلمان و «تهیه تجویزات» به معلمان نیازمند استفاده کنند ،و از این طریق یک رابطه حرفه ای به وجود آورند.اما دراین میان مشکلات متعددی وجود دارد ، در واقع اگر ناظران غافل از این پایگاه دانشی باشند ،نقش آنان در بهبود آموزش درسی به شدت محدود به تجارب فردی خود می شود،و اگر فرد ناظر مورد نظر ما تجربیات لازم و کافی نداشته باشد یا اصلا تجربیات شخصی او اشتباه باشند ، چه میشود؟

دراین صورت تکلیف معلم چیست؟ تکلیف دانش آموز چه می شود ؟ تکلیف این همه هزینه و حقوق و دستمزد و ... چه می شود؟  چه کسی مسئولیت عواقب زمان از دست رفته را متقبل خواهد شد؟ برنامه ریزی و پیش بینی های کارشناسان چه از کار در خواهد آمد؟

به نظر من در ایجا تنها طریقی که قابل اجرا و مفید و کارا به نظر می رسد، آینه وجدان است.می توانیم و باید بتوانیم  ندای وجدان معلمانی که به سادگی از کنار روشهای نوین آموزش و پرورش می گذرند و با چشم بسته و با بی تفاوتی نسبت به فرزندان خود و ایران عزیز راهی عبث طی می کنند را بیدار کنیم و  وقتی که این کار را به منصه ظهور رسانیدیم آنگاه با  اعتماد به معلمان خود میتوان برنامه ریزی های علمی و دقیقی انجام داده و  ادعا کنیم که رو به سوی آموزش و پرورش نوین کرده ایم .به این شعر مولوی دقت کنید:

گفتم آخر آینه از بهر چیست؟             تا بداند هر کسی کو چیست؟کیست؟    (مولوی)

اگر معلمان ما وجدان خود را آینه اعمال و رفتار خویش سازند،اگر معلمان ما رو به سوی بهتر شدن داشته باشند و میل رشد حرفه ای در آنان پویا گردد ،و اگر معلمان ما بخواهند در کار خود موفق باشند، و بالاخره اگر معلمان ما از وجود ناظر و  راهنمای تعلیماتی راضی نیستند و یا از روش کاری و عملکرد انها متقاعد نمی شوند و یا  روش های دگرارزشیابی را نمی پسندند ،پس... پس باید «خودارزیابی » مستمر داشته باشند

در این مقاله که با پشتوانه مطالعه و مرور  بیش از 10 کتاب اختصاصی و بازبینی ده ها سایت اینترنتی انجام شده است، باید اعتراف کنم  که متاسفانه در مورد این موضوع بسیار مهم «خودارزیابی» در حیطه آموزش و پرورش مطالب کاملی را پیدا نکرده و  متقاعد نشده ام ،و چون به این موضوع علاقه مند هستم ، لذا از استاد گرامی ام  و دانشجویان عزیز خواهشمندم  مرا راهنمایی بیشتر نموده و هر گونه نقص ،کمبود ، پیشنهاد اصلاح ، یا راهنمایی دیگر را که لازم بدانند،به اینجانب اعلام فرمایند.سپاسگذار از منتی که بر من خواهید گذاشت. 

 

      جواد توسلی  -  اردیبهشت 1387

 

مفهوم نظارت و راهنمایی

در فرهنگ فارسي عميد نظارت به معناي زيركي و فراست، در فرهنگ تعليم و تربيت نظارت و راهنمايي چنين تعريف شده است: «كوششهاي مسئولان منتخب مدرسه براي راهنمايي و هدايت معلمان و ديگر كاركنان آموزشي و روشهاي تدريس كه مستلزم تحريك رشد و پيشرفت حرفه اي معلمان ، انتخاب هدف هاي آموزشي و تجديد نظر در آنها، مواد آموزشي. روشهاي تدريس و ارزشيابي آنهاست.

راس نيگلي و دين ايوانز در تعريف خود از ماهيت مردم سالارانه (دمكراتيك) نظارت آموزشي جديد سخن مي گويند. نظارت آموزشي جديد هر نوع خدماتي است كه به معلمان ارائه مي شود و نتيجه نهايي آن بهبود آموزش يادگيري و برنامه درسي است و شامل اقداماتي مثبت پويا مردمي است كه براي بهبود آموزش از طريق رشد مداوم كليه افراد ذينفع (كودك، معلم، راهنماي آموزش، مدير، والدين، و ديگر افراد عادي) در نظر گرفته مي شود.

تعاريف فعلي نظارت آموزشي تاكيد بر خدمات، همكاري و مردم گرايي دارد.

هريس: نظارت آموزش عبارت از سلسله كارهايي است كه كاركنان مدرسه در مورد بزرگسالان (معلمان) و افراد مختلف انجام مي دهند، يا عملكرد مدرسه را به طريقي تغيير مي دهند كه مستقيماً بر فرآيند يادگيري اثر مي گذارد و موجب افزايش يادگيري شاگردان مي شود.

رابرت آلفونسو، جرالد فرت و ريچارد نويل ، نظارت آموزش را چنين تعريف مي كنند: نظارت آموزش عبارت از رفتاري است كه به طور رسمي از طرف سازمان تعيين مي گردد و مستقيماً بر رفتار معلم طوري اثر مي گذارد كه يادگيري شاگردان و دستيابي به اهداف سازمان را تسهيل مي كند.

رابري كري و پيتر بروك معني جامعي براي نظارت ارائه داده اند: نظارت آموزش، يك مديريت آموزش است كه ديدگاهها را با رفتار مرتبط مي سازد. حفظ و بهبود برنامه آموزشي را تامين و دستيابي به اهداف را ارزشيابي مي كند.

 

مسئوليت هاي راهنماي آموزشي

1-                   هماهنگ كننده، كه به دنبال هماهنگي ميان برنامه ها در سطوح مختلف و كمك به معلمان براي آگاهي از مسائل يكديگر است.

2-                   مشاور، كه وقت او هميشه در اختيار معلمان به صورت گروهي يا انفرادي است و علاقه مند است معلمان از تجربه و تخصص او استفاده كنند.

3-                   رهبر گروه، كه مي داند چگونه با گروه كار كند و بيشترين اطلاعات را از آنها به دست آورد.

4-                   ارزشياب، كه به معلمان كمك مي كند تا آموزش، برنامه درس و خودشان را ارزشيابي كنند. علاوه بر اينها يازده مسأله و وظيفه در راهنمايي آموزشي كشف شده است :

اول        : راهنمايي آموزشي به عنوان يك خدمت مداوم و ضروري براي معلمان در نظر گرفته شود .

دوم       : راهنماي آموزشي مي‌تواند به همه‌ي معلمان كمك كند ، چه با تجربه يا بي‌تجربه ، توانمند يا ناتوان و به هر حال زمان بيشتري  را بايد به معلمان بي‌تجربه و ناتوان اختصاص دهد .

سوم     : اختيارات و قدرت راهنماي آموزشي بايد ناشي از تخصص و روابط ميان‌فردي باشد .

چهارم   : راهنماي آموزشي بايد ارتباط نزديكي با معلمان داشته باشد . مدير اجرايي تلقي نشود و خودش را در آن نقش نبيند تا بتواند     خدمات مؤثرتري انجام دهد .

پنجم و ششم : تربيت كادر آموزشي و تدوين برنامه‌هاي درسي از حوزه‌هاي قانوني راهنماي آموزشي هستند .

هفتم   : راهنماي آموزشي دو نوع ارزشيابي را به عهده دارد : تكويني به منظور كمك به معلم و پاياني براي تصميم‌گيري درباره‌ي كاركنان

هشتم : راهنمايان آموزشي بايد با معلمان هم به طور انفرادي و هم گروهي كار كنند كه هنگام كار با گروه زمان بيشتري را بايد اختصاص دهند .

نهم      : در راهنمايي آموزشي بايد سهم بيشتر را به برنامه‌ي راهنمايي آموزشي مدرسه داد .

دهم     : راهنمايان آموزشي بايد قانونا شيوه‌ي غيررهنمودي را در كار با معلمان در پيش گيرند .

يازدهم  : به خدمات راهنمايان آموزشي عمومي و متخصص هر دو نياز است : متخصصان در مناطق بزرگ آموزشي به علت توانايي مالي اداره ، كارآيي بهتري دارند و راهنمايان عمومي در مناطق كوچك كاربرد و بهره‌وري بيشتري دارند16 .

کمک ناظر و راهنمای تعلیماتی به معلم در خودارزیابی : مدیریت تغییر، بهسازی افراد 

وظیفه اصلی ناظران و راهنمایان آموزشی  رهبری آموزشی است . دکتر نیکنامی در کتاب نظارت و رهبری آموزشی ، معتقد است کار ناظران و راهنمایان آموزشی همکاری حرفه ای با معلمان و ارائه رهنمودها و راهبردهایی است که به معلمان کمک میکند کارشان را بهتر انجام دهند. توجه ناظر به راهبردهای یادگیری مورداستفاده در کلاس از این حقیقت نشات می گیرد که معلم متغیر اصلی کلاس  درس است . معلمان در بیشتر موارد کنش دارند و شاگردان واکنش . کنش های برخی از معلمان درجه بالایی از ساختار (سخنرانی ،یادگیری متن کتاب تمرین و پاسخهایی باانتخواب اجباری ازمونها )را تقویت می کند و موجب تاکید بر یکجوری و استاندارد سازی می شود.در مقابل،راهبردها و روشها چون یادگیری همکارانه ، طرح پرسش با زمان انتظار و مطالعه مستقل ،انفرادی شدن یادگیری را افزایش می دهد . معلم می تواند هر یک از روش شناسیهای پیش گفته را بر حساب بیان هدفهای باز دهی یادگیری (دانستن ،ارج نهادن ،به کار بردن )به نمایش بگذارد.(باندی، 214ص)

اکنون به اجمال مهمترین روشهایی که ناظر با کمک به معلم به بهبود فرایند آموزشی کمک می کند را می نویسیم:

 

1- نظارت معلم محور ، نظارت کلینیکی (باليني): مشاهده مستقيم رفتار معلمان در كلاس درس: نظارت معلم محور يك فرايند يك شيوه و يك سبك مشخص براي نزديك شدن به معلمان است. هدف اصلي نظارت معلم محور رشد حرفه اي معلم در بينش يافتن خدمت است. نظارت معلم محور داراي سه مرحله مي باشد. تبادل نظر براي طرح ريزي، مشاهده كلاس و جلسه تبادل نظر براي بازخورد نظارت كلينيكي به معناي مباحثه ناظر و معلم در باره ي كشف ضعف ها ، مشاهده وضع رفتار در كلاس و بازخورد براي برطرف ساختن آنهاست .

گلدهامر معنای نظارت معلم محور را چنین تعریف می کند (برقراری مشاهده از نزدیک ،مشاهده جزئ به جزئ اطلاعات،تعامل مابین معلم و ناظر ،و تمرکز توجه به یک رابطه صمیمانه حرفه ای. نظارت معلم محور ارزشیابی معلم را در صورتی ضروری می داند که معلم با ناظر در جریان ان مشارکت نماید اما تاکید عمده نظارت معلم محور بر رشد و تکامل حرفه معلمی است و هدف اساسی این نظارت کمک به معلم در اعمال صحیح اموزش است

این هدف چه گونه تحقق می یابد ؟ناظر فرایند نظارت را با تشکیل یک جلسه تبادل نظر با معلم اغاز می کند. در این گفتگو معلم فرصت طرح ملاحظات، احتیاجات و خواسته های شخصی خود رامی یابد. نقش ناظر ،کمک به معلم در روشن ساختن این مشاهدات  است تا اینکه هر دو تصویری روشن از اموزش کنونی معلم ،از آموزش مطلو ب ومورد نظر معلم، و از اختلاف ما بین انها بدست اورند . سپس ناظر و معلم فنون جدیدی را کشف می کنند، فنونی که معلم بتواند به اجرا در اورد و آموزش خود را بسوی مطلوب سوق دهد.

در صورتی که مرحله اول نظارت به طور مناسبی انجام گیرد می تواند برای معلم سود مند باشد. در حرفه،معلمی تنهایی وجود دارد . اغلب معلمان (کسانی از معلمان که به طور تیمی تدریس نمی کنند)از دسترسی به همکارانشان که بتوانند مشاهدات خود را با انان در میان گذارند محرومند . نظارت می تواند این نیاز مبرم معلمان را مرتفع سازد.

جلسات تبادل نظر برای طرح ریزی باید چنان باشد که فرصتی برای معلمان به وجود اورد که انان بتوانند درباره تدریس خود بیندیشند .اکثر معلمان در خود اضطراب نامعلومی درباره موثر بودن تدریسشان احساس می کنند .انان نمی دانند که ایا اموزششان خوب است و یا میتوانند به دانش اموزان دارای مشکل کمک  کنند یا موجب بهبود اموزش انان شوند . معلمان کمتر فرصت می یابند تا عملکرد معلمان دیگر را در سر کلاس ملاحظه نمایند و از ان به عنوان مبنایی برای اندیشیدن بر عملکرد خود استفاده کنند.ناظران می توانند به شیوه ای دیگر این نیاز را برطرف سازند مثلا می توانند به معلم در تعیین اهداف خود،گرد اوری اطلاعات مبتنی برمشاهده اتفاقات در کلاس درس و تجزیه و تحلیل این اطلاعات به منظور کشف نارساییهای موجود کمک کنند،راهنمای سودمندی باشد.

جلسه تبادل نظر برای طرح ریزی اغلب به یک تصمیم مشترک معلم و ناظر جهت گرد اوری اطلاعات مبتنی بر مشاهده منجر می شود . برای مثال معلمی ،به طور مبهم ملاحظه می کند که او باعث علاقمندی و ذوق دانش اموزان زرنگ کلاس می شود. در جلسه تبادل نظر برای طرح ریزی ،معلم فرضیه ای برای خود پدید می اورد که ممکن است او اکثر اوقات خود را صرف دانش اموزان ضعیف کرده و از نیاز دانش اموزان زرنگ غافل مانده است . معلم و ناظر با هم به توافق می رسند که ممکن است تحلیلی از فعالیتهای کلامی (فن12)یا رفتار کلامی معلم بتواند سودمند باشد . این تحلیل مستلزم مشاهده دانش اموزانی که معلم با انان به تعامل می پردازد و مشاهده نحوه پاسخ معلم به نظرات هر یک از انان است.همچنین معلم و ناظر با این تصمیم موافق می شوند که معلم زحمت گرداوری تکالیف کلاسی درطول دو هفته رابپذیرد تا بر اساس ان بتواند سطح دشواری مطالب و توان ان در برانگیختن نظر شاگردان را تعیین کنند.تا بر اساس ان بتواند سطح دشواری مطالب و توان ان در برانگیختن نظر شاگردان را تعیین کنند.تا بر اساس ان بتواند سطح دشواری مطالب و توان ان در برانگیختن نظر شاگردان را تعیین کنند.تا بر اساس ان بتواند سطح دشواری مطالب و توان ان در برانگیختن نظر شاگردان را تعیین کنند.

مشاهده گر اموزش دیده (1)با معلم ملاقات میکند و برای مشاهده بعدی خود طرح می ریزد؛ (2)درسی را به طور منظم (و فارغ از قضاوت ) مشاهده می کند  اطلاعات مربوط به اهدافی که درجلسه مبادله نظر طرح ریزی  تدوین شده گرد میاورد ؛ و (3)با معلم برای الف)تجزیه و تحلیل اطلاعات گرد اوری شده (ب)تفسیر معنای این اطلاعات از نظر معلم (ج)اتخاذ تصمیماتی درباره گامهای بعدی ملاقات می کند.

برخی از مقامات ،با این اعتقاد که برای ناظران صرفا مشاهده وپس از ان تبادل نظر بامعلمان کفایت می کند طرفدار حذف جلسه تبادل نظر طرح ریزی هستند .نظر ما در باره انچه که می تواند مشاهده تخصصی در تدریس باشد نشانگر نیاز به طرحریزی مشاهده با معلم است  . منطق حکم می کند که باز خورد ، همان اطلاعات مفید ، مربوط، مشخص، درست و قابل درک است . هدف بازخورد تحلیل، تفسیر و تصمیم گیری معلم با یاری مشاهده گر است .برای رسیدن به این هدفها لازم است معلم و مشاهده گر بایکدیگر طرح ریزی کنند.

2- مشاوره:  ناظران حساس با ايجاد پشتيباني و اطمينان عاطفي به مسائل تدریس واكنش نشان مي دهند.

3- حمايت از برنامه تحصيلي

4- نظارت و راهنمايي همكاران (نظارت همتا):معلمان همكار منابع اطلاعاتي و كمكي سهل الوصول تر و غير رسمي تر از مديران و راهنمايان آموزش تلقي مي گردند لذا كمك گرفتن از آنان به صورت روشي مورد پذيرش و و رايج در مدارس توسعه يافته است. اين كار ممكن است از طريق مشاهده مستقيم تدريس معلم به وسيله همكارش صورت بگيرد يا از طريق حضور معلم در جلسات تدريس معلم راهنما و مشاهده رفتارهاي آموزشي او.

شعرمولوی بی مناسبت نیست که می گوید: عقل با عقل دگر عقلا شود      نور افزون گشت ره پیدا شود.

5- نمايش تدريس : راهنماي آموزش به عنوان معلم مدعو يا ميهمان مدلي از تدريس يا روش خاصي از كار با دانش آموزان را كه معلم يا تعدادي از معلمان  درخواست كرده اند به نمايش مي گذارد.

6- تدريس مشترك: هم معلمان يك درس مي توانند به اتفاق طراحي تدريس و ارزشيابي يك درس را انجام دهند و هم راهنماي آموزش با يك همكار متخصص و معلم مي توانند در مراحل مذكور به طور مشترك با هم همكاري كنند. همكاري در تدريس موجب تحكيم اعتماد و ايجاد روابط دوستانه پرورش روحيه همكاري حرفه اي متقابل بحث و مناظره علمي تقويت تفكر انتقادي در مورد مسائل و حل مشكلات  آموزش و توسعه انديشه ها و روش هاي جديد خواهد شد و پيشرفت حرفه اي معلم را در پي خواهد داشت.

7- كمك به معلمان براي استفاده از ابزار و وسايل كمك آموزشي :بيشتر معلمان به علت نبود امكانات كمك آموزشي و عدم آگاهي يا نداشتن تخصص نمي توانند از وسايلي كه امروزه ثابت شده در يادگيري بهتر دانش آموزان موثرند استفاده كنند. نقشه، چارت، تصوير، اسلايد، فيلم، نوارهاي ويدئويي، وسايل آزمايشگاهي و نرم افزارهاي كامپيوتري ازجمله وسايل كمك آموزش كه راهنمايان آموزش مي توانند در بكار گيري وسايل كمك آموزشي توسط مديران آموزشهاي لازم را ارائه نمايند.

8-كمك به معلمان در حل مسئله

9- كمك به معلمان در ارزشيابي صحيح دانش آموزان :ناظر و معلم می توانند اوقات پر ثمری صرف صحبت درباره نوع ارزشیابی مورداستفاده در کلاس درس کنند .(باندی، 214)

10- كمك به معلمان در ارزیابي خود (خودسنجی)

11- روشهاي غير مستقيم نظارت و راهنمايي آموزش عبارتند از:

 آموزش ضمن خدمت- تشكيل جلسات و انجمن ها- توسعه برنامه درسي- تشكيل كارگاههاي آموزشي- تشكيل سمينارهاي حرفه اي- تشكيل جلسات سخنراني- استفاده از گردش هاي علمي- تشكيل گروههاي تحقيقاتي – مطالعه نشريات حرفه اي- تشكيل جلسات اوليا و مربيان.

 

سایر کمکهایی که ناظر می تواند به معلم در جهت تقویت مهارت خودارزیابی بکند عبارتند از :

وظیفه ناظر ایجاد شرایط مناسب برای خود ارزیابی  است ؛ فرایندی که منجر به تذکر به خویش، گوشزد شدن، تلنگر به معلم، احساس کم کاری و ضعف در برخی فعالیتها ، و نه احساس کم توانی در آنها ، می گردد. «ناظر، معلم را در مقام اقدام تدبیری وارد می سازد. معلمی که اقدامات خود را مورد سئوال قرار می دهد واجد زمینه بهبود خود است.»(ص241باندی ). اگر در  همه موارد فوق را که نام بردیم خوب تامل کنیم به این نکته پی میبریم که همه روشها به نوعی آینه ای در برابر معلم از عملکرد خود او قرار می دهد که منجر به خودسنجی میگردد. هدف از نظارت کلینیکی و روشهای متنوع نظارتی که  در کتابها بیان می شوند همانا جمع آوری داده های منظم و منسجمی از رفتار تدریس و نحوه فعالیت های آموزشی معلم در آغاز یا ضمن خدمت است .این داده ها در چرخه تجزیه و تحلیل ناظران قرار میگیرند و اطلاعات ارزیابی کننده ای به معلم ارائه میکنند. معلم با غور در این تحلیل ها شایستگی های خود را مورد بررسی قرار داده و سعی خواهد کرد در رفع کمبود ها ، حذف فعالیتهای زائد ، کنترل هدفمند کلاس، و امحاء نقاط ضعف خود برآید و از طرف دیگر بر نقاط قوت خود بیافزاید و ارزشهای مناسبی در کار خود ایجاد کند. در این فرایند ناظر یک تحلیلگر است و معلم مجری کلاس،تحلیل شونده و مجری تغییر خود. حال اگر نقش تحلیل گری ناظر به معلم یا همتا محول شود ، در واقع میتوان گفت خودارزیابی روی داده است. در این مرحله معلم نیازمند آموزش قبل از خود ارزیابی است . او باید با دیدگاه باز با فنون تحلیل و تفسیر همه جانبه آشنا شود و این کار با تمرین و ممارست و همکاری با ناظران متبحر و باتجربه حاصل می شود. همکاری ناظر و معلم که با خواست معلم آغاز میگردد با چند جلسه مشاهده کلاسی و مشاهده تدریس خرد و سپس جلسات تجزیه و تحلیل و بازنگری ادامه پیدا میکند و معلم را در آماده شدن برای ارزشیابی از کار خود و همتایان یاری میکند.در این صورت معلم خود ناظر خویش خواهد بود و این یک دیدگاه ایده ال است که دستیابی به آن نیازمند تغییر دیدگاه معلمین نسبت به ناظران و نظارت کلینیکی است، بی شک این روند به فرایند حرفه ای شدن معلمان و تعالی آنان کمک می کند و باعث اعتلای آموزش و سیستم آموزشی شده و خودشکوفایی معلم و خودشکوفایی نظام آموزش کشورمان را بدنبال خواهد داشت . به امید این روز .

 گر چه در جلسات تبادل نظر اطلاعات حاصل از مشاهده ناظر از کلاس،به معلم ارائه می شود  اما تحلیل و درک معلم با ناظر مغایر  است و این اطلاعات "مشکل"است بخصوص که قضاوت ناظر در هنگام ارائه نظر مستقیم با بی دقتی در استفاده ظریف از صفات ،کلمات ،و به طور جانبدارانه باشد . اغلب معلمان با مشاهده نوار ویدیوئی و با نگاهی به اطلاعات و ارزیابی های ناظران بدون هیچگونه اظهار نظری ، منش خود را تغییر می دهند و رفتار دیگری اتخاذ می کنند بنابراین ناظران نیازی نیست که نگران عادات معلم در یک تدریس خرد باشند . چون معلم پس از دریافت اطلاعات درست و درک انها ،در موقعیتهای بعدی طوری رفتار میکند که نشان از یک رفتار حرفه ای و مسئولانه دارد . در واقع این روش یک نوع خود ارزیابی به حساب می اید که حاکی از فراخوانی عکس العملهای معلم به اطلاعات و ارزیابی شخصی او هست .در این رویداد مشاور بدون دخالت در کار معلم ،فقط به او کمک می کند تا از اطلاعات استفاده کار امد بکند برای اغلب معلمان ،فراهم اوردن اطلاعات علمی ،تجزیه و تحلیل اطلاعات ،و نتیجه گیری با مشارکت معلم در یک فرایند برابر منطقی و مناسب است در حالی که متاسفانه بسیاری از ناظران برعکس این فرایند عمل می کنند ،انان نتایج خود را اعلام می دارند تحلیلهای توجیه کننده ارائه می دهند و سپس به دنبال اطلاعاتی میگردند که بتوانند این تجزیه و تحلیل ها را مستند سازند .در حالی که نقش معلم را بعنوان یک تحلیل گر و خود ارزیاب نادیده می انگارند .

از دیگر اقدامات ناظران عبارتند از: تهیه فرمهای خود ارزیابی با در نظر گرفتن اصول دقیق تربیتی و فلسفه اموزش و پرورش  و استفاده از انتظارات و اهداف اموزشی مثلا استفاده از فرم یاری دهنده موفقیت

بحث در مورد شرایط نوین جهانی و اثرات دیجیتالی شدن و یادگیری اینترنتی  

اگاهی بخشی به معلم

در میان گذاشتن و تشریح اهداف    (219باندی)

کمک به درک و اجرای ماتریس رفتار اموزش درس

کمک به اقدامات اصلاحی آموزشی ، روشها و ابزار مانند آزمایشگاه ها و وسایل کمک آموزش مثل 222

کیمبل وایلز  راه های زیر را برای کمک به معلم جهت خود ارزیابی ارائه می کند: 1- درجه بندی  2- قضاوت بر اساس نتیجه آزمونهای پیشرفت تحصیلی    3- خودسنجی

من به این موارد چند روش دیگر اضافه می کنم؛

قضاوت بر اساس پرسشنامه ها و فرم نظرخواهی

پیگیری مراحل رشد کودک : اگر مثلا شما معلم کلاس اول ابتدایی یا راهنمایی هستید و املای فارسی تدریس میکنید میزان موفقیت شما در آینه رفتار سال بعد دانش آموز نمایان خواهد بود. و معلم خواهد توانست به ارزیابی کارش  بپردازد.

 

 

منابع

1.        نظارت و راهنمایی آموزشی در مدارس امروز،پیتر اف اولیوا؛ احمدی، شهابی.اصفهان،دانشگاه آزاد اسلامی،1379

2.        نظارت و راهنمایی تعلیماتی / اچسون،گال؛بهرنگی. کمال تربیت.تهران.1380

3.        نظارت در مدیریت،وایلز،باندی.بهرنگی،محمدرضا.کمال تربیت، تهران،1379

4.        نظارت و راهنمایی آموزشی،نیکنامی ،مصطفی.سمت ،1380

5.        نظارت و راهنمایی تعلیماتی،وکیلیان،منوچهر . پیام نور،سمت ،تهران .1381

6.        ارزشیابی آموزشی/عباس




نوشته شده در تاريخ پنجشنبه بیست و دوم اسفند 1387 توسط اسحـــاق علی خــــــطابی
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

*

آمار سایت

*
Pichak go Up
* * تماس با ما

ابزار رایگان وبلاگ


پیج رنک

آرایش

طراحی سایت